YATIRIMCI, ROBOTA DÜZENLEME BEKLİYOR

Piyasada gerçekleşen işlemlerde yüksek frekanslı işlemlerin payı artıyor. Robot işlemlere karşı bireysel yatırımcılar korumasız. Piyasa aktörleri ise bu işlemlerin getirdiği sorunları tartışıyor. 2020’de düzenleme gelebilir mi?

YATIRIMCI, ROBOTA DÜZENLEME BEKLİYOR
Serkan Öztürk
Serkan Öztürk
22 Aralık 2019 Pazar 08:15

Karmaşık algoritmik işlemlerle saniyenin altında gerçekleşen hisse alım satımları, güçlü bilgisayar işlemleri ve hız, 2019’da yatırımcıların gündeminde fazlasıyla yer aldı. Hız ve işlem yönünden bireysel yatırımcıların ilerisine geçerek emir iptal etme avantajı ile hareket edebilen yüksek frekanslı işlemler bireysel yatırımcıları mağdur ediyor. Piyasa aktörleri ise söz konusu işlemlerin piyasaya getirisi ile oluşan haksız rekabetin nasıl dengelenebileceğini tartışıyor.

Yüksek frekanslı işlemlerde kâr sağlayan iki ana etmen bulunuyor. Yüksek hacimlerle küçük fiyat farklılıklarından yararlanma ve saniyenin altında gerçekleşen alım ve satımlarla bireysel yatırımcının önüne geçebilme olanağı.

Belli algoritmalarla hareket eden robot yazılımlar, sahip olduğu yüksek hızla bireysel yatırımcının önüne geçebiliyor. Bu avantaj bireysel yatırımcılar açısından ve piyasa bozucu işlemler açısından değerlendiriliyor.

Hızla artıyor

Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB) Başkanı Alp Keler, aracı kurumların doğrudan piyasa erişimi ile gerçekleştirdiği işlem hacminin 2019’un Ocak-Eylül döneminde hisse senedi işlemlerinin yüzde 14’ünü, aracı kurumların vadeli işlemlerinde ise yüzde 20’yi bulduğunu söylüyor.

Robot işlemler hızla yayılırken ABD’deki işlemlerin yarısından fazlası yüksek frekanslı işlemlerden oluşuyor. Oran Avrupa’da yüzde 40’a, Japonya’da ise yüzde 30’a yaklaşmış durumda. Türkiye’de de yüksek frekanslı işlemlerin kullanım oranı hızla artıyor.

Yüksek frekanslı işlemler kullanana birçok farklı strateji avantajı sağlamakla beraber, geçmişte piyasa bozucu eylemlere konu olması nedeniyle tartışmalı yönü olduğunu hatırlatmak yerinde olacaktır. Keler, “ABD ve Avrupa’da yüksek frekanslı işlemlere yönelik düzenlemeler hayli önem kazandı. Türkiye’de yüksek frekanslı işlemleri doğrudan ele alan bir düzenleme henüz bulunmuyor. Ülkemizde yatırımcıyı korumak ve piyasaların etkin ve rekabetçi çalışmasını sağlamlaştırmak üzere bir düzenleme oluşturulması düşünülebilir” diyor.

Zeynep Aktaş / Milliyet 

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.