" Sıcak para Türkiye’den umudunu kesti"

Yabancı doğrudan yatırımlar göya 12 milyar dolar. Yarısı emlak.  Ecnebi, özellikle Iraklı’lar ve komşular kelepir konuta geliyor. Ama istihdam ve teknoloji üreten yatırım yok denecek kadar az. Zaten gelen yatırımın takriben %30 kadarını da bizim şirketler dışarı yatırım yapıyor.

" Sıcak para Türkiye’den umudunu kesti"
Ayşe Eda
Ayşe Eda
28 Eylül 2019 Cumartesi 12:44

"Türkiye’nin de dahil olduğu Gelişmekte Olan Piyasalar (GOP, Ülkeler = GOÜ) varlık grubu çok inişli-çıkışlı bir yıl yaşıyor. 

Riskten kaçış sendromu yüzünden GOÜ FX dolara karşı hızla değer kaybederken, hisseler de Nisan zirvesinden bu yana dolar bazında %8  civarında geriledi. Fakat, hem yerel para cinsi hem de FX bono-tahvillere acaip bir talep var.

Göya riskten ve negatif getiriden kaçan sıcak para bence istikbali çok zayıf olan GOÜ’e getiri saldırıyor.

Para kaybedecekler. Trump başta olduğu sürece, küresel piyasalarda sürecek oynaklık ve global ekonomide daralma, GOÜ’den medet umanları hayal kırıklığına uğratacak. Odin’e şükür ki, GOP’ta yaşananlar bizi hiç ilgilendirmiyor. Çünkü sıcak para Türkiye’den umudunu kesti. Yalnız sıcak para değil, yabancı doğrudan yatırımlar, ve bizim yatırımcılar da umutsuz ki her gün tonla döviz alıyar.

Para niye TL ve Türkiye’den kaçıyor? Tek bir cevabı var. Birikimci ve yatırımcı artık hükümete güven duymuyor.  Ya yanlış bir diplomatik adımla bir çuval inciri yerlere dökecek, ya da ekonomiyi canlandırmak uğruna dingili kopartacak.

Bu sene hiç sıcak para gelmedi

Bizim Menkul Değerler raporundan alıntı yapıyorum:

13-20 Eylül haftasında yurtdışı yerleşik yatırımcılar reel olarak (fiyat ve kur etkisinden arındırılmış) 33,4 milyon dolar hisse senedi, 2,6 milyon dolar repo dahil Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) satışı gerçekleştirdi. BİST100 Endeksi 13-20 Eylül tarihleri arasında %2,75 değer kaybederken, 2 yıllık gösterge tahvil faizi 37 baz puan geriledi.

Yılbaşından beri yurtdışı yerleşikler toplam 619,8 milyon dolar hisse senedi alımı yaparken, 2.301,9 milyon dolarlık DİBS satışı yaptı. Yurtdışı yerleşikler böylelikle

2019 yılında toplam 1.682,1 milyon dolarlık menkul kıymet satışı gerçekleştirmiş oldu.

Son 1 yıllık süre zarfında yurtdışı yerleşikler 916,3 milyon dolarlık hisse senedi alımı ve 2.214,4 milyon dolarlık DİBS satışı gerçekleştirirken menkul kıymet piyasasından 1.298,1 milyon dolar yabancı çıkışı olmuştur.

Tahvil faizleri nasıl düşüyor?

Hadi, Borsa’ya değerlemelere göre bir miktar para giriyor, TL mevduat faizi de düştü, bir kısım riskten kaçınmayan yerli yatırımcı hisse alıyor. Bence de doğru yapıyor.

Ama, yabancı sürekli tahvil satıyorsa, nasıl oluyor da bizim DİBS getirileri iki seçim arası %20’lerden %14’lere geriliyor?

Manidar değil mi, çünkü DİBS rallisi tam Hazine’nin yoğun borçlanma dönemi öncesine denk geliyor. Ek olarak, Hazine’nin iç borçlanma vadesi 30 ayın altına düştüğü için mecburen uzun vadeli (5-10 yıl arası) tahvil satacak, getirilerin düşmesi tam zamanında geldi.

Geldi gelmesine de, yabancı almıyor. Bizim bankalar zaten alamaz, çünkü DİBS getirisi fonlama maliyetinin 300 puan kadar altında. BES fonları kural değişikliğinden sonra alacağı kadar aldı.

Bizim DİBS’i kim alıyor da, faizler geriliyor?  Odin çarpsın, bildiğimi yazmaktan korkmam. Hani, kamu bankaları alıyor diyeceğim, ama elimde tek bir delil dahi yok. O yüzden bu kısmı soru işareti ile kapatıyorum.

İllevelakin, adım kadar iyi biliyorum,  DİBS faizleri kışın yine yükselecek. IMF tanımlı bütçe açığı son bir yılda TL100  milyarı aşmış, tasarruf imkansız, vergi artırımları da hasılat temin edemiyor. Bu şartlarda Hazine eli mahkum yüksek faizden borçlanacak. Kasım’da TÜFE yükselmeye başlayınca, DİBS getirileri de yine yıllık %20’lere doğru tırmanacak.

Kaçan tek sıcak para değil

Yabancı doğrudan yatırımlar göya 12 milyar dolar. Yarısı emlak.  Ecnebi, özellikle Iraklı’lar ve komşular kelepir konuta geliyor. Ama istihdam ve teknoloji üreten yatırım yok denecek kadar az. Zaten gelen yatırımın takriben %30 kadarını da bizim şirketler dışarı yatırım yapıyor.

Bu arada, hatırlatayım: Ekim’de milyarlarca dolar sendikasyon kredisinin yenilenmesi lazım da, daha Akbank dışında pazarlamaya çıkan yok. Belki var da basından gizli yapıyorlar. Özetle, Türkiye her kesimde çok acı verici bir kaldıraç azaltma sürecinin içinde.

Güven yok

Bu benim kanaatim değil. Dün bu sitede Metropol’ın Ağustos “Türkiye’nin nabzı anketinden alıntılar yayınladık. Halkın %60’i ekonomiden şikayetçi.

Eylül’de Ekonomik Güven Endeksi bir kez daha düşüş trendine dönerken, Reuters’e göre Türkiye Arajnatin’den sonra şoklara en dayanıksız ülkeler listesinde.

Sıcak para önemli Kardeşler. 

Sıcak para TL’nin değerini yükseltir, faizleri düşürür, TCMB FX rezervlerini artırarak hem ekonomiye canlılık kazandırır, hem de risklere hassasiyeti azaltır. Sıcak para hafifmeşreptir, ürkektir, kaprislidir." ATİLLA YEŞİLADA

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.