Rekor açık veren hazine, Suriye masrafları için ne yapacak?

Eylül ayında rekor açık veren Türkiye hazinesini zor günler bekliyor. Çünkü 07 Ekimle birlikte Suriye operasyonunun netleşmesiyle hazine açığı artacak. Borçlanma maliyetleri ve vergilerde yükseliş bekleniyor.

Rekor açık veren hazine, Suriye masrafları için ne yapacak?
Anar Asadov
Anar Asadov
08 Ekim 2019 Salı 09:30

Yeni Ekonomi Programı 2020 yılında bütçe açığının milli gelire oranının %2.9’da sabitlenmesini öngörürken, harcamalarda tasarruf, vergi gelirlerinde ise artış öngörüyor. Eylül nakit bütçesi ilk hedefin yakalanmasının çok zor olduğunu gösterdiği gibi, Hazine’nin her ay daha fazla borçlanmasının da kader haline geldiğinin acı bir itirafı.   Suriye’de başlamak üzere olan güvenli bölge harekatının siyasi boyut konumuza girmez, fakat çok geniş bir yüzölçümü kapsayacak bu bölgenin asayişini temin etmek ve yerleştirilecek Suriye’li göçmenlerin giderleri de bütçenin belini kıracak.  Türkiye cari açık probleminden şimdilik kurtuldu, yerini bütçe darboğazı aldı.

TÜFE’yle enflasyondan arındırılmış olarak sunduğumuz yukarda 

tabloda büyük ölçüde vergilerden oluşan gelirlerin bir yıl öncesine nazaran aylık bazda %13.2 azalması, ekonomide yaprak kıpırdamadığının göstergesi. Yıllık bazda karşılaştırma anlamlı değil, çünkü yıllık gelirlere TCMB’den kar transferleri dahil. Bilançonun karşı tarafında ise faiz-dışı harcamalar aylık bazda %6.3, yıllık bazda %4.4 artıyor.

Son 2 ayda biraz da suni olrak düşürülen bono-tahvil faizlerine karşın, zehir damara girdi. Faiz giderleri son bir yılda %18’den fazla yükselmiş. Halen toplam harcamaların %11’ni geçti.  Seneye enflasyon yükselip, TCMB yeniden faiz artırmaya zorlanınca, bu giderlerin bütçede payı daha da yükselecek.

Hazine TCMB  kar transferinin TL10.7 milyarını Eylül’de harcamış, ama daha TL27 milyar cephanesi var kasada. Bir-iki ay daha idare eder. Aralık’da program-ötesi  borçlanma ve yeni  zamlar bekleyebiliriz.

Zamlar demişken, tren, posta, köprü ve otoyollara bugün yapılan tek tarife %20 zamlar hem maliyet enflasyonunu artıracak, hem de ihtiyari tüketimden cayan dargelirlinin iyice canını yakarak ekonomide talep yönlü toparlanmayı geciktirecek.  Neticede vergi toplamak zorlaşacak.

Fakat bizi asıl kaygılandıran Suriye’de güvenli bölge harekatı.

Ekonomik boyuta odaklanmak isteriz. Dev bir güvenli bölgeye hakim olmak için en az bir kolordu, belki daha fazla Mehmetçik çok uzun süre Suriye’de kalacak. Ayrıca onlara destek verecek Özgür Suriye Ordu Tugayları’nın maliyetini de Hazine ödeyecek.  Bölgede halen 2-2.5 milyon civarında nüfus var ki bir ölçüde ABD mali desteği ile ayakta duruyorlar.  ABD askerin yanında bu mali desteği de çekecek herhalde. En son olarak bölgeye yerleştirilecek Suriyeli mültecileri iskan etmenin maliyetini Başkan Erdoğan 29 milyar dolar olarak açıkladı. Bu projenin AB veya hayırsever yabancı ülkeler tarafından fonlanması hiç kolay değil. 

Hazine’yi çok zor günler bekliyor. Borçlanma maliyetleri ve vergilerde yükseliş bekliyoruz.(paraborsa.com) 

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.