Borsa Zamanı

Tek Fiyat Uygulaması Yararlı mı Zararlı mı?

Borsa yönetiminin uygulamaya koymak istediği tek fiyat uygulaması borsa açısından yararlı mı? Zararlı mı? Bu konu hakkında ki görüşlerinizi yorum bölümünden mutlaka bizimle paylaşın.

Tek Fiyat Uygulaması Yararlı mı Zararlı mı?
ersan soylu
ersan soylu
15 Kasım 2018 Perşembe 16:16

Borsa yönetimi, aşırı volatil hareket gösteren hisselerde Açığa Satış, VBTS ve Bürüt Takas’ta kredli işlemlere kapama, internetten emir engellenmesi uygulamaları çokça piyasada tartışılırken;Tek Fiyat Sistemi devreye sokmaya hazırladığını açıkladı. Borsa İstanbul'da herhangi bir özel durum olmamasına rağmen aşırı volatil seyreden hisselere karşı tedbirler alınıyordu. Bu tedbirlere rağmen hisselerdeki volatilite devam ediyor. Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi kapsamında açığa satış ve kredili işlemler 15 gün süre ile yasaklanıyordu. Bununla birlikte volatilitenin devamı halinde hisse brüt takasa alınıyor ve açığa satış, kredili işlem yasağının yanında internetten emir iletimi de yasaklanıyordu.

Borsa İstanbul, Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi ve brüt takasa rağmen hissede devam eden volatiliteye ilişkin olarak "Tek Fiyat Yöntemi ile İşlem Görme" tedbirini de uygulamaya alacak.

Borsazamanı olarak geçtiğimiz günlerde VBTS uygulamasının bile piyasa da tartışıldığını. Bu sınırlayıcı önlemlerin iyi niyetli uygulamalar olsa da piyasanın özüne zarar verdiğini sizlere aktarmıştık. Bu tartışılan düzenlemeler yetmiyormuş gibi daha da katı bir uygulama Bist tarafından hayata geçirilmeye hazırlanıyor.

Bizde Borsazamanı olarak bu konuyu uzmanlara sorduk. Uzmanlar fiyat oluşumunu belirleyen aktörlerin piyasaya girmesini ne derece engellerseniz, oluşacak fiyatların doğruluğunun, geçerliliğinin tartışılacağını ve gerçek fiyattan uzaklaşacağını söylüyorlar. Bist aşırı volatilite nin önüne geçmek isterken aslında piyasaya zarar verdiğini söylüyorlar.

Yurtdışındaki uygulamalara baktığınızda Taban-Tavan marjlarının bile serbest bırakıldığını görüyorsunuz. Yani piyasada fiyatların oluşumundaki aktörlere müdahale edilmediğini ve Yurtdışındaki piyasa düzenleyici kurumların bu alanlara girmediğini görüyorsunuz. Tam tersi burada kaldıraçlı işlemler, vadeli işlemler dahil oyuncu çeşitliliğinin genişletilmeye çalıştığını görüyorsunuz. Yurtdışındaki Borsalarda tek affedilmeyen insider olan konular. Yani içeriden bilgi alanların piyasaya girip gerçekleştirilen işlemlerin affı yok. Bunun neden affı yok çünkü? Piyasada alıcı ve satıcı nın buluştuğu alanda herkes eşit bilgi ve eşit imkanlar içerisinde adaletle işlem yapması sağlanıyor. Siz şimdi hisse %40 yükseldi yada düştü diye önünü kesmeye çalışırsanız, bazılarının hakkını korumaya çalıştığını düşünerek hareket etseniz bile diğer taraftan başka mağdurlar oluşturuyorsunuz. Bu piyasa da kar ve zarar birbirinin kardeşi. Bir taraf kar edecek, diğer taraf zarar edecek. Bu piyasanın doğal kanunu. Bugün domates in fiyatında bile hızlı yükselişler ve düşüşler olabiliyor. Bunu engelleyebiliyormusunuz? Yada doların, petrol ün, altınının fiyat yükselişleri yada düşüşlerini engelleyebiliyormusunuz? Dünya borsalarında devamlı genişleyen enstüramanlar piyasaya sokulurken biz devamlı piyasaya girip müdahale ediyoruz diyor uzmanlar. Geçen yıl bitcoin deki büyük yükselişin ya da düşüşün önüne geçilmeye çalışıldı mı?

Şimdi ki teknolojide herkesin alım-satım emirlerini canlı izleyebilme imkanı ve bir çok teknolojik imkanlar BİST tin elinde varken bunlar yeterli olmuyor da nasıl bu tip sınırlayıcı uygulamaların hayata geçirilmek istenmesi piyasa uzmanlarının özellikle vurguladığı konuların başında geliyor.

İnsanlar borsa ya girmelerinin, işlem yapmalarının başlıca amacı para kazanmak. Birileri para kazanacak karşı tarafta da birileri para kaybedecek. Bu işin sistematik doğal kuralı. Siz yüksek volatilite de zarar edecek olanların hakkını korumaya çalışırken diğer bir tarafı mağdur ediyorsunuz. Uzmanlardan biri çok ilginç bir örnek verdi. Uzmanın dediği eve devamlı hırsız giriyor ve siz evi kapatıyorsunuz. Bist in ve Spk nın görevi o hırsızı yakalamak dedi. Düşünüldüğün de bu örneğin haklılık tarafı çok. Yani aslında verilen örnek şu. Piyasa bozucu bir eylem yapan kişi ve kurum varsa onların işlemlerini durdurmak, tedbir getirmek SPK ve Bist in yetkisi dahilinde. Ama bu tip uygulamalarla siz bütün piyasaya zarar veriyorsunuz. Ondan sonrada bu piyasada yatırımcı azalıyor, işlem hacmi zayıflıyor, yeterli derinlik yok diye kimse şikayette bulunmasın. Yurt dışındaki borsalarda neden bu aldıklarınızın benzeri uygulamalar yok. Bırakın sınırlayıcı önlemleri türev in türevleri çıkartıyorlar ki insanla devamlı işlem yapsın, piyasalar genişlesin diye. Foreks piyasalarını düzenlediniz, kontrol altında olsun dediniz doğru bir hamleydi. Sonra Foreks piyasasını kapadınız. Şimdi merdiven altı yerlerde bu işlemler gene oluyor. Önüne geçebiliyor musunuz? Bunlar olacak biri kar biri zarar edecek. Piyasa düzenleyicilerin, birilerin zarar etmesini önlemek değil asli görevi. Ama yetkili kurumlara bakıyorsunuz kimse zarar etmesin, şikayet gelmesin vs diye acayip önlemler almaya çalışıyor. Biri zarar edecek ki diğer taraf kar etsin. Bunun önüne geçmeniz tabiatın kanununa aykırı.

Şimdi uygulamanın işleyişini analiz edelim…

Tek fiyat tedbiri alındığın da evet Volatilite yi düşüreceksiniz ama bununla birlikte işlem yapacak kişileride piyasadan kaçıracaksınız. Yani işlemlerde sığlık başlayacak. İnsanlar neden işlem yapar alım-satım arasındaki farktan kar etmek için. Siz piyasadaki bu tip tedbirlerle işlem yapmayın diyorsunuz. Sermaye piyasalarının doğasında risk var. Risk olduğu için kazançlar büyük.

Geçenlerde bir belgesel vardı. Köyde yaşayanlar; geyik ve koyunlara Kurt lar zarar veriyor diye kurtları öldürmeye başlıyorlar. Bir süre sonra kurtların sayıları %20 lere düşüyor. Geyikler, koyunlar, keçiler çoğalıyor. Çoğaldıkça birden doğanın dengesi bozulup kuraklık başlıyor. Çünkü Keçi ve geyik gibi hayvanlar doğadaki bir çok bitki örtüsünü yemeye başlıyor. Anlam veremiyorlar uzmanları çağırıyorlar. Uzmanlar kurt sürülerinin azaltılması nedeniyle bunun olduğunu kurtların çoğalmasının gerekliliğini anlatıyorlar köylülere. Kurtlar çoğalmaya başlayınca kuraklık sona erip, her yer zamanla eski haline dönüyor. Bu örnekteki anlatmak istediğimiz bazı dengeleri iyi niyetli de olsa da birilerini korumak için değiştirmeye çalışırsanız başka türlü sıkıntılarla yüzyüze kalırsınız.

Bizler borsada çok konuşulan bu konuyu gündeme taşıdık. Bu konudaki yorumlarınızı görüşlerinizi bekliyoruz. Sermaye Piyasaları genişlemesi gerekiyor ki ülke ekonomisinin temelleri sağlıklı olsun.

BORSAZAMANI


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
Güzin Ünal - 10 ay önce
Bence zararlı bir uygulama tek fiyat uygulaması. Zarar veriyor hisselere.
Avatar
Borsacı - 9 ay önce
Tek fiyat hisseyi sakinleştirmek için iyi bir uygulama. Teknik göstergeleri bozuyor ama temel göstergelere göre fiyat dengelemesi ara sıra olmalı.
Avatar
Doğru söz - 9 ay önce
Tek fiyat dürüst yatırımcıya ceza vermekten başka bişey değil
Avatar
gökhan - 4 ay önce
Fillerin altında garip KY nın ezilmesine neden olan bir uygulamadır tek fiyat